العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

611

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

اگر سوگند را متعلق به مشيت خدا يا خلق كند مثلا قسم خورد كه مال صدقه دهد إن شاء الله ( اگر خدا خواهد ) يا اگر پدر اجازه دهد صحيح نيست و واقع نمىشود و هر شرطى كه ترديد آورد در قسم همين حكم دارد مگر شرطى كه موضوع قسم قرار داده است و قسم را براى زجر از آن يا التزام بدان ياد كرده مثل آن كه قسم خورد اگر نماز شب نخواند سه روز روزه دارد يا اگر به خادم خود دشنام دهد ده تومان صدقه دهد با اين شرط باز قسم منجز است . پدر و شوهر و مولى مىتوانند قسم فرزند يا زن يا بنده خود را فسخ كنند مگر قسم بر انجام دادن كار واجب يا ترك حرام باشد اگر سوگند خورد كه در آينده عملى انجام دهد و تخلف كند كفاره بر او واجب است اما اگر قسم خورد كه در گذشته عملى كرده يا نكرده است و درست نباشد گناه كرده اما كفاره ندارد و چنان كه گذشت آن را غموس گويند . مكلف تا يقين به چيزى نداشته باشد جائز نيست سوگند ياد كند قسم به نام خدا بهر عبارت باشد صحيح است و منعقد مىگردد مانند با لله يعنى به خدا يا پروردگار كعبه يا با لله يا ايم الله يا لعمر الله